Từ bản nâng cấp ra mắt tháng 5/2021, Nissan Navara tại Việt Nam bỏ nhíp ở cầu sau để chuyển sang lò xo đa liên kết hai tầng kèm thanh cân bằng, còn cầu trước vẫn là tay đòn kép với giảm chấn lồng trong lò xo trụ. Poster PNK ghi rõ cả hai mã cho Navara 2021 trở đi: phuộc trước thân đỏ và phuộc sau dòng Super Sport thân trắng, anh chị chọn ở mục Vị trí.
Người mua Navara thường chọn nó vì đuôi êm hơn bán tải nhíp khi thùng trống. Cái giá của sự êm ấy hiện ra lúc chất hàng: đuôi lún sâu, thùng xe đung đưa mấy nhịp nếu phuộc sau đã mỏi. Ở đầu xe, phuộc trước yếu lại báo theo kiểu khác: mũi cắm sâu khi đạp phanh, vô lăng lâng lâng khi vượt 80 km/h.
Với Navara, câu đầu tiên thợ AP hỏi là anh chị chở gì, chở bao nhiêu và hay chạy đường nào. Lò xo lo chuyện gánh tải, giảm xóc lo chuyện hãm nhịp lắc; biết xe đang hụt ở cầu nào, phần nào rồi hẵng chọn món để làm.
Navara của anh chị cần thay cầu trước, cầu sau hay cả hai?
AP không bán theo bộ cho tròn hóa đơn. Cầu nào có dấu hiệu và kiểm tra xác nhận phuộc yếu thì thay cầu đó; cả hai cầu cùng yếu thì thay cả hai để đầu và đuôi đầm như nhau. So sánh nhanh hai vị trí:
| Hạng mục | Phuộc trước | Phuộc sau Super Sport |
|---|---|---|
| Treo của xe | Tay đòn kép, lò xo trụ bọc ngoài phuộc | Lò xo đa liên kết hai tầng, thanh cân bằng |
| Việc chính | Giữ đầu xe khi phanh, giữ vô lăng chắc | Hãm thùng xe lắc và nảy khi chở hàng |
| Yếu thì xe báo | Chúi đầu, lái nhẹ bồng, lốp trước mòn vệt | Thùng lắc nhiều nhịp, đuôi bồng khi thùng trống |
| Kiểu bắt | Trục ren trên, tai bạc cao su dưới | Hai đầu mắt tròn lót cao su |
Chọn phuộc trước nếu xe chúi đầu và lái chập chờn trên quốc lộ; chọn phuộc sau nếu thùng lắc khi chở hàng; thay cả hai khi xe đã chạy nhiều và cả hai cầu cùng có dấu hiệu.
Dấu hiệu theo từng cầu và nguyên nhân gốc
Ở cầu sau, phuộc đã yếu khi có từ 2 biểu hiện sau:
- Thùng có hàng, qua gờ thì đuôi nhún 2–3 lần mới đứng.
- Chạy thùng trống trên đường lượn sóng, đuôi bồng bềnh, bánh sau như nhảy.
- Thân phuộc sau rỉ dầu dưới lớp chắn bụi đỏ, đáy phuộc bám bùn ướt.
Ở cầu trước:
- Phanh gấp, mũi xe cắm sâu rồi nhún thêm vài nhịp.
- Vào cua dài, đầu xe nghiêng rồi mới chịu bám.
- Dầu rỉ trên thân phuộc trước, lốp trước mòn thành vệt lồi lõm.
Navara báo bệnh như vậy vì treo đa liên kết giúp bánh sau đi theo mặt đường mềm hơn nhíp, nhưng lò xo trụ không có ma sát giữa các lá để tự hãm dao động, nên phần dập gần như dồn hết cho phuộc sau. Ở đầu xe, lò xo đỡ khối máy diesel còn phuộc hãm nhịp nén khi phanh; dầu và phớt xuống cấp theo km nên lực hãm giảm dần mà người lái quen tay khó nhận ra. Tiếng cộc khô ở đuôi lúc đầy tải thường là treo chạm hết hành trình vào cao su hạn chế; tiếng lục cục đầu xe khi đánh lái thường từ rotuyn, bát bèo, cao su càng. Cả hai trường hợp đó thay phuộc không giải quyết được.
Góc nhìn của AP: Navara lò xo đa liên kết cần phuộc sau khỏe hơn nhiều người nghĩ, vì nó gánh phần việc mà nhíp lá tự làm được ở xe khác. Còn phuộc trước thì nhiều chủ bán tải bỏ quên, trong khi đó mới là thứ chi phối cú phanh và cảm giác vô lăng; một chiếc bán tải chở nặng phía sau mà đầu lại bồng bềnh là cấu hình dễ mất lái nhất khi gặp tình huống bất ngờ.
Chất lượng và cấu tạo phuộc PNK cho Navara
Hai vị trí dùng chung công nghệ của PNK: ty phuộc phủ nitro-carburized ít trầy, phớt piston tự bôi trơn ít rách, dầu thủy lực chịu nhiệt nên lực hãm không tụt khi chạy liền mạch trên đèo hay đường đất.
Phuộc sau Super Sport thân trắng sơn 2K, có ống chắn bụi đỏ dạng xếp chặn bùn từ bánh sau. Phuộc trước thân đỏ, ống chắn bụi đen ở đầu trên, đĩa đỡ lò xo giữa thân và tai bạc cao su ở đầu dưới, khắc logo PNK và chữ THAILAND.
Thông số kỹ thuật
Cả hai là phuộc thay thế đúng kích thước zin, lực cố định, không nâng gầm.
| Thông số | Phuộc trước | Phuộc sau |
|---|---|---|
| Thương hiệu, dòng | PNK (thân đỏ), xuất xứ Thái Lan | PNK Super Sport, xuất xứ Thái Lan |
| Xe tương thích | Navara 2021 đến nay (theo poster) | Navara 2021 đến nay (theo poster) |
| Phần dùng lại | Lò xo trụ, bát bèo zin | Lò xo, thanh liên kết zin |
| Vật liệu | Thân thép, ty phủ nitro-carburized, sơn 2K | Thân thép, ty phủ nitro-carburized, sơn 2K |
| Chiều cao gầm | Theo lò xo zin | Theo lò xo zin, không nâng đuôi |
| Bảo hành | 12 tháng theo nhà phân phối | 12 tháng theo nhà phân phối |
Làm cầu nào trước và khi nào nên thay cả hai cầu Navara?
Cầu đang báo dấu hiệu thì làm trước; xe chở hàng nặng thường xuyên hay xuống cấp ở cầu sau sớm hơn, xe chạy đường dài nhiều thì để ý thêm cầu trước. Thay cả hai khi kiểm tra thấy cả hai cùng yếu. Thứ tự đó do phép đo trên xe quyết định, không do bảng giá.
Chưa cần nếu đuôi chỉ lún khi chất nặng mà vẫn đầm ngay sau gờ: đó là lò xo đang làm đúng việc. Chưa cần nếu đầu xe chỉ kêu khi đánh lái: đó là rotuyn hay bát bèo. Không phù hợp nếu xe là Navara đời trước 2021 dùng nhíp: cấu hình treo khác, AP tra mã riêng.
Nói trước những điều này là cách AP giữ đúng cam kết tư vấn theo nhu cầu thật, không bán thứ xe chưa cần. Cùng một chiếc Navara, xe chở hàng mỗi ngày và xe gia đình nhận lời khuyên khác nhau, vì lời khuyên của chúng tôi đi từ cách anh chị dùng xe.
Quy trình lắp đặt và bảo hành tại AP
Mỗi bước để loại một rủi ro cụ thể. Thợ AP được dạy hiểu vì sao có bước đó, để không bỏ bước khi xưởng đông xe.
- Chạy thử có tải và không tải, nâng gầm soát phuộc, lò xo, rotuyn, cao su hạn chế hành trình và bạc các thanh liên kết.
- Cầu trước: ép lò xo bằng cảo chuyên dụng rồi mới tháo phuộc; lò xo đang tích lực lớn.
- Cầu sau: kê khung, đỡ cầu bằng kích để lò xo không bung, cầu không lệch.
- Siết tai bắt khi bánh đã chịu tải: bạc cao su không bị xoắn, không nứt sớm.
- Kiểm tra góc đặt bánh nếu thay cầu trước, chạy thử phanh và qua gờ; quản đốc kiểm lại, cố vấn bàn giao phiếu bảo hành điện tử.
Với gần 20 năm kinh nghiệm, kỹ thuật viên AP biết tiếng cộc ở Navara không phải lúc nào cũng nằm ở phuộc, nên phần soát cao su và bạc liên kết không bao giờ bị bỏ qua. Phuộc bảo hành 12 tháng theo nhà phân phối; lỗi phát sinh từ công lắp thì AP chịu trách nhiệm xử lý lại.
Giới hạn và lưu ý an toàn
Phuộc mới giúp thùng bớt lắc và đầu xe chắc lại; nó không tăng tải trọng cho phép, không nâng đuôi và không thay được má phanh hay lốp mòn. Chúng tôi nói rõ giới hạn trước khi nói ưu điểm, vì chủ xe hiểu đúng thì mới chở hàng đúng và giữ xe bền. Anh chị lưu ý:
- Mỗi cầu thay cả cặp trái phải để lực hãm hai bên như nhau.
- Chở không vượt tải trọng trên giấy đăng kiểm; treo chạm hết hành trình liên tục sẽ làm hỏng cao su, lò xo và phuộc.
- Chạy rà khoảng 200–300 km đầu rồi mới đánh giá.
- Không thay đổi kết cấu treo; xe có độ nâng gầm hay đổi lò xo thì nên hỏi đơn vị đăng kiểm.
Dịch vụ của AP không dừng ở lúc giao xe: lịch sử lắp phuộc lưu theo biển số, lần bảo dưỡng sau kỹ thuật viên soát lại cả hai cầu và báo anh chị trước khi có chuyện.
Câu hỏi thường gặp
Phuộc hỏng một cây, thay đơn lẻ có được không?
Không nên. Tiết kiệm một cây phuộc lúc này dễ thành tốn thêm lốp và công lắp lần nữa. Hai phuộc trên cùng một cầu chịu cùng tải, cùng số km; thay lẻ làm lực dập trái phải lệch nhau, xe kéo lệch khi phanh hoặc thùng lắc lệch qua gờ.
Navara chở gần đủ tải là đuôi xệ, thay phuộc PNK có hết xệ không?
Không. Xệ khi chở gần tải là đặc điểm của treo sau lò xo trên Navara; chính Nissan từng phải làm cứng lò xo sau ở các bản cải tiến. Phuộc chỉ giúp đuôi bớt lắc, không gánh tải thay lò xo.
Qua ổ gà lúc đầy thùng nghe cộc mạnh ở đuôi Navara, có nguy hiểm không?
Đó thường là treo chạm hết hành trình vào cao su hạn chế. Lặp lại nhiều sẽ hại cao su, lò xo và phuộc. Nên giảm tải hoặc xử lý lò xo; AP soát toàn bộ treo sau rồi mới nói phần nào cần làm.
Navara chở nặng thùng sau, tay lái nhẹ hẳn đi, thay phuộc trước có hết không?
Phần lớn là không. Đuôi lún sâu khiến đầu xe nhẹ đi, lốp trước ép xuống đường ít hơn. Cần chở đúng tải hoặc kiểm tra lò xo sau; phuộc trước chỉ giúp khi chính nó đã yếu.
Navara đời 2018 có dùng được hai mã phuộc này không?
Poster hãng ghi cả hai mã cho Navara 2021 trở đi. Navara trước 2021 tại Việt Nam có bản dùng nhíp, cấu hình treo khác, nên AP tra đúng mã theo xe trước khi nhận lắp.
Navara của anh chị lắc thùng hay chúi đầu thì ghé một trong 4 chi nhánh AP để kiểm tra từng cầu trước khi quyết định. AP có đủ giảm xóc cho bán tải lò xo và nhíp để anh chị so sánh, và các bước kiểm tra, phân định trách nhiệm được ghi trong chính sách lắp đặt phụ kiện tại AP. Đội kỹ thuật AP Car Care sẽ nói rõ phần nào cần thay, phần nào chưa.
Đã kiểm duyệt nội dung bởi Kỹ sư Ô tô - Johnny Lộc Nguyễn